فقره اوّل در ذكر احوال اولاد امجاد نوّاب مرحمت‌مآب وليعهد مغفور و نايب السلطنهء مبرور عباس ميرزا - طاب‌ثراه مخفى نماناد كه اولاد ذكور و اناث آن برگزيدهء امّهات و آباء بعد از وفات او موازى چهل و هشت نفر بودند . موازى بيست و شش نفر ذكور و بيست و دو نفر از اناث . دو نفر ذكور و اناث كه منوچهر ميرزا و زوجهء محمد رضا خان ولد سهراب خان گرجى امير تومان باشند ، وداع سراى زندگانى نمودند و از آن موازى چهل و شش نفر از آن طايفهء عليّه موجودند و زينت‌بخش عالم شهود . اسامى اولاد ذكور از قرارى است كه به ترتيب سن مذكور مىگردد : اوّل : خورشيد آسمان دولت و جمشيد ايوان شوكت ، سلطان السلاطين و خاقان الخواقين المؤيّد من عند اللّه و المجاهد فى سبيل اللّه ، السلطان محمد شاه قاجار - خلّد الله ملكه و سلطانه الى يوم القرار - اعظم و اسنّ و ارشد نباير خاقان مغفور و وقايع دولت روز افزونش - ان شاء اللّه المجيد - در تاريخ جديد مذكور و مسطور خواهد شد . چون اين روزنامچه همايون مبنى بر وقايع ايام آن دولت [ 567 ] ميمون است ، لهذا احوالات آن زمانش در اين رساله مقرون . در سنهء يك‌هزار و دويست و بيست و دو ( 1222 ) [ هجرى قمرى ] « 1 » از بطن معظّمهء صبيّهء مكرّمهء مرحوم ميرزا محمد خان دولّوى قاجار جلوه‌گر عالم ظهور گرديد . از فيض تربيت خاقان مغفور و وليعهد مبرور ، در اندك زمانى به مراتب علياى فطانت و متانت و رشادت و جلادت رسيد و در مراتب ادبيات و حكمت و نقاشى و خطاطى بىنظير شد و در علوم مهندسى و قوانين نظام و مشق ، بدان قانون و قوام آوازه‌اش عالمگير . در سنهء يك‌هزار و دويست و سى و پنج ( 1235 ) ، حسب الامر صاحبقران با تاج و گنج ، به جهت سور پر سرور خويش به دار الخلافهء طهران آمد و از قرارى كه در اين تاريخ ميمون ذكر شده جشنى مهنّا به جهت او مهيّا و صبيّهء

--> ( 1 ) . تذكره خاورى : + « ششم شهر ذيقعده الحرام »